Harfle başlayan Türkçe kelimeler: sayılarla rehber
“A harfi ile başlayan kelimeler”, “K ile başlayan kelimeler”… Bu aramaların cevabı genellikle yüzlerce kelimelik ezber listeleri. Biz listeyi vermek yerine bir adım geri çekilip ölçtük: her harfle kaç kelime başlıyor, bunların kaçı dört, beş ya da altı harfli? Bu sayılar, harfe göre çalışırken nereye öncelik vermen gerektiğini söylüyor.
Nasıl sayıldı?
Zemberek’in Apache 2.0 lisanslı Türkçe sözlüğünden 26.513 tek sözcüklü madde aldık. Maddeler sözlük biçimindedir: çekimli kelimeler (evler, evim) yok, fiiller “-mak/-mek” ile yazılı. Sayılar bu sözlüğe ait; başka bir sözlük biraz farklı sayılar verir.
Harf harf tablo
| Harf | Toplam | 4 harfli | 5 harfli | 6 harfli |
|---|---|---|---|---|
| A | 1.893 | 238 | 283 | 274 |
| B | 1.815 | 100 | 318 | 309 |
| C | 459 | 39 | 111 | 82 |
| Ç | 784 | 35 | 180 | 143 |
| D | 1.492 | 81 | 248 | 243 |
| E | 949 | 115 | 179 | 119 |
| F | 764 | 70 | 152 | 115 |
| G | 992 | 74 | 179 | 164 |
| Ğ | 0 | 0 | 0 | 0 |
| H | 1.130 | 56 | 250 | 162 |
| I | 149 | 18 | 24 | 23 |
| İ | 1.007 | 116 | 181 | 135 |
| J | 76 | 10 | 9 | 13 |
| K | 2.898 | 153 | 514 | 479 |
| L | 444 | 42 | 100 | 79 |
| M | 2.274 | 83 | 323 | 449 |
| N | 504 | 37 | 126 | 88 |
| O | 455 | 55 | 59 | 61 |
| Ö | 259 | 45 | 46 | 34 |
| P | 1.103 | 63 | 157 | 190 |
| R | 497 | 53 | 108 | 81 |
| S | 2.078 | 138 | 405 | 337 |
| Ş | 498 | 51 | 97 | 102 |
| T | 1.968 | 79 | 329 | 425 |
| U | 251 | 49 | 37 | 36 |
| Ü | 156 | 23 | 34 | 29 |
| V | 407 | 43 | 90 | 68 |
| Y | 862 | 39 | 177 | 130 |
| Z | 349 | 30 | 77 | 70 |
Tablodan çıkanlar
- K (2.898), M (2.274) ve S (2.078) en kalabalık başlangıçlar. Her harf için bir soru soran bir yarışmada bu harflerde en çok aday kelime vardır; ipucundaki ayrıntıya dikkat etmek şart.
- Ğ ile hiçbir madde başlamıyor. Yumuşak g kelime başında bulunmaz; Ğ için bir soru varsa cevap, içinde ya da sonunda Ğ geçen bir kelime olmalıdır.
- En az maddeli başlangıçlar: J (76), I (149), Ü (156), U (251), Ö (259). Bu harflerde kelime havuzu küçüktür; en sık kullanılanlardan bir-iki düzinesini bilmek yarışmada işini görür.
- J ile başlayan kelimelerin çoğu alıntıdır (jeton, jüri gibi); Ö ve Ü ile başlayan kelime sayısı da azdır.
Harf yarışmalarına hazırlık
- Tek tek kelime değil, başlangıç kalıbı çalış. K ve S gibi kalabalık harflerde iki harfli başlangıçlar (KA-, KE-, KO-, SA-, SE-) üzerinde çalışmak, tek tek kelime ezberlemekten daha çok aday kapsar.
- Kısa kelimeleri öğren. Tablodaki 4, 5 ve 6 harfli sütunlar çoğu harfte en kalabalık gruplardır; kısa kelimeleri bilmek, ipucundan kelimeye en hızlı götüren yoldur.
- Nadir harfleri bir kez gözden geçir. Z, V, Ö, Ü, J, C ile başlayan kelimeler sözlüğün küçük bir dilimidir.
- Pas geçmeyi bil. Hiçbir kelime akla gelmiyorsa başka harfe geç; sonra aklına bir şey gelirse geri dönersin.
Kaynak
Zemberek NLP Türkçe sözlüğü (master-dictionary.dict, github.com/ahmetaa/zemberek-nlp), Apache License 2.0. Hesabı yeniden yapmak için: scripts/go/stats.mjs. Kelime anlamlarını başka bir sözlükten kopyalamadık.