FevkaladleBulmaca rehberi: bulmaca ve kelime oyunları üzerine

Türkçede en çok kullanılan kelimeler ve ne söylüyorlar

Yayımlanma: 20 Kasım 2026 · Yayıncı: Fevkaladle

Bir dilde en çok kullanılan kelimeler çoğu zaman en az dikkat çekenlerdir: “ve”, “bir”, “bu”. Ama bu kısa kelimeler hem dil öğrenenler hem de kelime bulmacası çözenler için en bilgilendirici veridir. Bu yazıda Türkçe metinlerin sıklık sayımına baktık.

Nasıl ölçtük?

Wordfreq kütüphanesinin Türkçe sıklık verisini kullandık. Veri; ansiklopedi metni, film ve dizi altyazıları, haber ve başka yazılı kaynaklardan derlenmiş. Kelimeler çekimli hâlleriyle ayrı sayılır: “ev” ve “evde” iki ayrı kelimedir. Sayılar yuvarlaktır ve her derleme biraz farklı çıkar; bu yüzden sıralamanın ana hatlarına bakmak, tek tek rakamlara takılmaktan iyidir.

İlk 40 kelime

SıraKelimeMilyon kelimede
1ve23.400
2bir21.900
3bu12.900
4için7.940
5de7.410
6da6.460
7çok6.460
8ile5.250
9ne4.370
10daha4.070
11en3.890
12gibi3.800
13olarak3.800
14her3.630
15kadar3.630
16o3.630
17olan3.470
18ben3.390
19var3.390
20ama3.240
SıraKelimeMilyon kelimede
21sonra2.820
22ki2.510
23iyi2.340
24yok2.340
25ya2.240
26değil2.140
27sen1.910
28büyük1.820
29yeni1.780
30güzel1.700
31sadece1.700
32zaman1.700
33ilk1.660
34iki1.620
35mi1.580
36hiç1.510
37ise1.480
38oldu1.450
39bile1.380
40nasıl1.380

Sütundaki sayı, bu kelimenin her bir milyon kelimede kaç kez geçtiğidir. “ve” yaklaşık her 43 kelimede bir karşımıza çıkıyor (23.400 / 1.000.000).

İlk birkaç kelime metnin ne kadarını tutuyor?

Yani yaklaşık bin kelimeyle yazılı Türkçenin yarısına yakınını okuyabilirsin; kalan yarısı ise çok sayıda nadir kelimeye dağılıyor. Bu, kelime bulmacalarında da geçerli: cevaplar nadiren ilk bin kelimeden çıkar, ama ipuçları çoğunlukla onlarla yazılır.

Metinde harfler: sözlükten farklı mı?

Sözlük maddelerini sayınca harf sıklığı bir sonuç veriyor; gerçek metinde ise sık geçen kelimeler daha çok ağırlık taşıdığı için sıra biraz değişiyor. En sık 3000 kelimeyi kullanım sıklığına göre ağırlıklandırınca harflerin payı:

Metinde A (%11,5), E (%10,3) ve İ (%9,3) önde; ünlülerin toplamı %43,3. Sözlük maddelerinde (fiiller dahil) ünlüler %40,7. Sözlüğün fiilsiz sayımıyla karşılaştırınca E (%9,0 → %10,3), İ (%7,9 → %9,3), N (%5,5 → %7,2) ve D (%2,4 → %4,5) metinde yukarı çıkıyor; K (%5,9 → %4,9) ve M (%4,4 → %3,2) aşağı iniyor. Nedeni büyük olasılıkla “bir”, “ne”, “de”, “en” gibi çok kullanılan kelimeler; ama bunu ayrıca sınamadık.

Bundan ne çıkarırız?

  1. Kısa kelimeler dilin iskeleti. İlk 40 kelimenin çoğu bir ile beş harf arasında. Dört-beş harfli bir kalıpta önce bu sık kelimeleri dene.
  2. Ek taşımayan kelimeler en sık olanlardır. Ekler bir kökü çok sayıda biçime böler; bu yüzden tek tek çekimli kelimeler sıralamada aşağıda kalır.
  3. Sık kelimeleri bilmek ipucu okumayı hızlandırır. “Bir ... gibi” ya da “en ... olan” kalıplarını tanımak, ipucundaki asıl kelimeye odaklanmanı sağlar.

Sınırlar: sayımda altyazılar da var, bu yüzden konuşma dili (“ben”, “sen”, “yok”) yazılı resmî dile göre yukarıda çıkıyor. Gazete metni sayarsak sıra bir miktar değişir.

Bu kelimelerle günlük pratik için: Dilimin Ucunda.

Kaynak

wordfreq 3.1, Robyn Speer (github.com/rspeer/wordfreq): Türkçe kelime sıklıkları; Wikipedia, OpenSubtitles (OPUS üzerinden), haber ve başka metinlerden derlenmiştir. Kod Apache 2.0, veri CC BY-SA 4.0. Hesabı yeniden yapmak için: scripts/go/freq.py. Sözlük karşılaştırması için Zemberek NLP Türkçe sözlüğü (master-dictionary.dict, github.com/ahmetaa/zemberek-nlp), Apache License 2.0. Hesabı yeniden yapmak için: scripts/go/stats.mjs.