FevkaladleBulmaca rehberi: bulmaca ve kelime oyunları üzerine

Sesli-sessiz harf dengesi: beş harfli kelime kalıpları

Yayımlanma: 20 Kasım 2026 · Yayıncı: Fevkaladle

Beş harfli bir kelimeyi tahmin ederken harfler kadar kalıp da önemlidir: hangi kutuda ünlü, hangisinde ünsüz var? Türkçede heceler çoğunlukla ünsüz-ünlü ya da ünsüz-ünlü-ünsüz biçiminde kurulur ve bu, beş harfli kelimelerde şaşırtıcı derecede tekdüze bir kalıp ortaya çıkarır.

Sayım: kalıp tablosu

Zemberek sözlüğündeki, fiillerin “-mak/-mek”leri çıkarılmış 4.734 beş harfli maddeyi kalıba çevirdik: V ünlüyü (a, e, ı, i, o, ö, u, ü), C ünsüzü gösteriyor.

KalıpMaddePayÖrnek
CVCVC (ünsüz-ünlü-ünsüz-ünlü-ünsüz)2.700%57,0kenar, kalem, tavan
CVCCV (ünsüz-ünlü-ünsüz-ünsüz-ünlü)1.082%22,9tarla, parti
VCCVC (ünlü-ünsüz-ünsüz-ünlü-ünsüz)559%11,8altın, ördek
VCVCV (ünlü-ünsüz-ünlü-ünsüz-ünlü)184%3,9abone
CCVCV46%1,0
VCVCC37%0,8
CVVCV31%0,7
CVCVV27%0,6

İlk üç kalıp (CVCVC, CVCCV, VCCVC) toplamda beş harfli maddelerin %92’ini kapsıyor. Tek başına CVCVC bile yarıdan fazla (%57): kenar, kalem, tavan gibi.

Kaç ünlü olur?

Beş harfli kelimelerin %94’inde tam iki ünlü var; üç ünlülüler %5,4, tek ünlülüler yalnızca %0,7. İlk tahminin iki ünlü içermesi bu yüzden mantıklı: üçüncü bir ünlü aramak şansını boşa harcar.

Hangi kutuda ünlü çıkar?

Çubukların altındaki sayı kutu sırasıdır (1. kutu, 2. kutu…). Kutuda ünlü olma yüzdesi:

Strateji

  1. İlk tahminde ünlüleri 2. ve 4. kutuya yerleştir. Hem sık ünlüleri hem de olası konumları yakalarsın. Hangi harflerin sık olduğunu harf sıklığı yazımızda görebilirsin.
  2. İki ünlü bulunca ünlüleri bırak. Kelimede iki ünlü varsa (sarı ya da yeşil), kalan kutuların ünsüz olması çok olasıdır; artık yalnızca ünsüzleri dene.
  3. Sarı ünlüyü 1. ve 3. kutuya taşıma. Sarı bir E ya da A’yı 1. ya da 3. kutuya koymak, istatistiksel olarak en olası olmayan seçimdir.
  4. Ünlü sınıfını eşleştir. İki ünlünün de büyük olasılıkla ya kalın ya da ince olacak; ayrıntısı için ünlü uyumu yazımıza bak.

Bu, sözlük maddelerinin sayımıdır; bir oyunun cevap listesinin sayımı değildir. Gündelik kelimelerde kalıp dağılımı büyük olasılıkla benzerdir ama ölçmedik.

Kaynak

Zemberek NLP Türkçe sözlüğü (master-dictionary.dict, github.com/ahmetaa/zemberek-nlp), Apache License 2.0. Hesabı yeniden yapmak için: scripts/go/stats.mjs.