Türkiye coğrafyası bilgi yarışmasına sayılarla hazırlık
Türkiye’nin illerini, komşularını ve bölgelerini sorduran bilgi yarışmalarında ezberlenecek çok şey var gibi görünür. Aslında birkaç sayı ve iki üç ayrı bilgi, soruların büyük kısmını kapatır. Bu yazıda 81 ilin sınır, yüzölçümü ve nüfus verisinden çıkardığımız rakamları topladık.
Kaç komşusu var?
İl sınırlarına göre (Natural Earth sınır verisi, kendi kodumuzla sayıldı) komşu sayısının dağılımı:
| Komşu sayısı | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İl sayısı | 1 | 3 | 13 | 18 | 20 | 14 | 5 | 4 | 3 |
- En çok komşusu olanlar: Erzincan (9), Erzurum (9), Konya (9); ardından Bolu (8), Diyarbakır (8).
- En az komşusu olanlar: Kilis (1: Gaziantep); Yalova (2: Bursa, Kocaeli); Iğdır (2: Ağrı, Kars); Hakkari (2: Van, Şırnak); Tunceli (3: Bingöl, Elazığ, Erzincan).
- Çoğu ilin dört ile altı komşusu var; yedi ve üzeri yalnızca 12 ilde.
Ezber ipucu: bu veride Kilis’in tek komşusu Gaziantep, Yalova’nınki Bursa ve Kocaeli. Az komşulu illerde komşuları bilmek, tüm haritayı bilmekten kolaydır; yine de sınavda resmî kaynağa bakmak gerekir. Komşuluk sayımında çok kısa dokunuşlar da sayılmış olabilir; resmî bir liste yerine harita verisinden hesapladık.
Yüzölçümü
- En büyük beş il: Konya (40.838 km²), Sivas (28.164 km²), Ankara (25.632 km²), Erzurum (25.006 km²), Van (20.921 km²).
- En küçük beş il: Yalova (798 km²), Kilis (1.412 km²), Bartın (2.330 km²), Düzce (2.492 km²), Osmaniye (3.320 km²).
Konya, Yalova’dan yaklaşık 51 kat büyük. Yüzölçümü rakamları Harita Genel Müdürlüğü ölçümlerine dayanır.
Nüfus (TÜİK, 2025)
- En kalabalık beş il: İstanbul (15.754.053), Ankara (5.910.320), İzmir (4.504.185), Bursa (3.263.011), Antalya (2.777.677).
- En az nüfuslu beş il: Bayburt (82.836), Tunceli (85.083), Ardahan (90.392), Gümüşhane (138.807), Kilis (157.363).
İstanbul’un nüfusu Ankara’nın yaklaşık 2,7 katı. Nüfus sıralaması her yıl güncellenir; sınavda sorulan yılın rakamlarına bakmak gerekir.
Yedi bölgede il sayıları
- Marmara: 11 il
- Ege: 8 il
- Akdeniz: 8 il
- İç Anadolu: 13 il
- Karadeniz: 18 il
- Doğu Anadolu: 14 il
- Güneydoğu Anadolu: 9 il
Bölgelere il atamak, bazı illerin iki bölgenin sınırında olması nedeniyle kaynağa göre değişebilir; bizim sayımız illerin genellikle sıralandığı bölgeye göredir (toplam 81).
Çalışma önerisi
- Önce uçlara çalış: en büyük, en küçük, en kalabalık, en az komşulu. Soruların çoğu uçlardan çıkar.
- Haritayı her gün bir bölgeyle sınırlı tut. Bir günde bir bölgenin illerini komşuluklarıyla birlikte tara.
- İlleri komşularıyla zincirle. Bir ilden bir başkasına karayoluyla giderken hangi illerden geçtiğini düşünmek, haritayı ezberlemekten kalıcı olur.
- Sınav yılını kontrol et. Nüfus ve il sayısı gibi veriler zamanla değişir.
Bölgelerin ve illerin ayrıntılı rehberleri hazırlanıyor; şimdilik günlük oyunlarda denemek için: Rota.
Kaynaklar
İl sınırları: Natural Earth 1:10m admin-1 (kamu malı). Yüzölçümü: Harita Genel Müdürlüğü il ve ilçe yüzölçümleri. Nüfus: TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 sonuçları. Komşu sayıları scripts/go/stats.mjs ile hesaplandı.